In deze rubriek worden dillema’s uit het financiële vak besproken. De serie is gebaseerd op het nieuwe HPO-boek van dr. André de Waal en Arend de Jong, waarin wetenschap en praktijkervaring samenkomen rond de belangrijkste dilemma’s in de financiële functie.
Wanneer organisaties in een groei- of veranderfase zitten, moet de financiële functie die verandering mogelijk maken, de bijhorende risico’s beheersen én de cijfers betrouwbaar houden. In de praktijk komt groeimanagement vaak neer op één hardnekkig dilemma: hoe houd je de langetermijnontwikkeling van de financiële functie op koers, terwijl de dagelijkse werkelijkheid vol brandjes, ad-hoc vragen en deadlines zit?
ANDRÉ: Arend, als ik met financieel directeuren praat, hoor ik vaak: “We willen een moderne, strategische financiële functie bouwen, maar we komen amper toe aan structurele verbeteringen. Elke dag is het brandjes blussen.” Is dat herkenbaar?
AREND: Laten we eerst vaststellen over wat voor groei we het hebben. Ik zie groei van de financiële functie die zich mee ontwikkelt met de organisatie vooral als kwalitatieve groei. Iedere keer kleine stappen om beter te worden, ‘ahead of the curve’ blijven, verder professionaliseren. Groei kan ook in letterlijke zin uitbreiding betekenen door groei van de business – nieuwe projecten en dies meer – maar de werkdruk binnen de financiële functie is lang niet altijd volumegebonden.
Dus eerder meer invloed, een grotere rol in de strategie, digitalisering. Van dichtbij ziet het er vaak uit als meer doen met dezelfde mensen, harder moeten lopen door onder meer extra rapportering, meer vragen vanuit de omgeving, meer vergaderen. Als je niet oppast, groeien vooral het aantal kortetermijncrises en heb je voor het brandjes blussen steeds meer mensen nodig. Dan doe je wel “aan groei”, maar de financiële functie zelf ontwikkelt niet mee. Je wordt groter, niet volwassener of professioneler.
ANDRÉ: In ons boek hebben we het over twee kanten van dat groeidilemma. Aan de ene kant: brandjes blussen versus structurele verbetering. Aan de andere kant: de stip op de horizon versus de dagelijkse beslommeringen. Hoe hangen die volgens jou samen?
AREND: Voor mij zijn het twee kanten van dezelfde medaille. Brandjes blussen is de kortste van alle kortetermijnacties: een systeem valt uit, een rapportage klopt niet, een manager wil nú een extra analyse. De stip op de horizon is de ultieme lange termijn: waar wil je over drie tot vijf jaar staan met je financiële functie? Tussen die twee in zit al het structurele werk dat groei betekenis geeft: processen opnieuw ontwerpen, systemen slim inrichten, vaardigheden van je mensen ontwikkelen. Als je alleen maar brandjes blust, schuift dat middensegment – structurele verbetering en strategie – steeds naar morgen. En morgen is in finance altijd druk.
ANDRÉ: Veel financieel managers zeggen dan: “Ja, maar de business en de deadlines laten gewoon geen ruimte. Is dat een excuus of realiteit?
AREND: Allebei. De druk is echt….