Een nieuwe peer-reviewed studie van André de Waal en Marco Schreurs van het HPO Center, samen met Nathalie Bos, Daphne Fiorentinos, Ed Ilgen en Leni van Zandvoort van Stichting STEV, is gepubliceerd in Quality Assurance in Education. De studie onderzoekt hoe scholenstichtingen gericht kunnen bouwen aan duurzame onderwijskwaliteit door niet alleen naar het onderwijs zelf te kijken, maar ook naar de organisatie die dat onderwijs mogelijk maakt.

Lees de volledige publicatie hier

Veel gesprekken over schoolkwaliteit gaan vooral over wat er in de klas gebeurt. Hoe wordt er lesgegeven? Hoe ontwikkelen leerlingen zich? En hoe blijven de opbrengsten op niveau? Die vragen zijn logisch en belangrijk. Tegelijkertijd laat dit onderzoek zien dat sterke scholen ook een sterke organisatorische basis nodig hebben. Denk aan duidelijke sturing, goede werkprocessen, professionele samenwerking, een lerende cultuur en verbetercycli die echt worden afgemaakt.

Het onderzoek valideert het High-Performing Schools-framework op stichtingsniveau bij STEV, een openbaar onderwijsbestuur met 13 basisscholen in de regio Amersfoort. In totaal vulden 165 medewerkers de vragenlijsten in. Zij beoordeelden hun school op de kenmerken van het HPS-framework en het bredere HPO-framework. Ook werd gevraagd naar hun ervaren schoolresultaten.

De uitkomsten laten zien dat het HPS-framework betrouwbaar meet en praktisch bruikbaar is voor schoolbesturen die gerichter willen sturen op duurzame verbetering. Binnen het framework hangen vooral drie factoren sterk samen met ervaren schoolresultaten: de kwaliteit van de interne organisatie, de kwaliteit van leraren en medewerkers, en de kwaliteit van de onderwijsaanpak.

Leiderschap speelt daarbij een duidelijke rol, vooral via de condities die leidinggevenden creëren. Het gaat dan om de kwaliteit van routines, de ruimte voor professioneel leren, de samenwerking tussen collega’s en de manier waarop verbeteringen worden opgevolgd. Omdat het onderzoek cross-sectioneel is, trekken de onderzoekers geen causale conclusies. Wel laat het patroon in de data zien waar voor schoolbesturen en schoolleiders de meest kansrijke aangrijpingspunten liggen.

Een tweede belangrijke uitkomst is dat het schoolspecifieke HPS-framework sterker samenhangt met ervaren schoolresultaten dan het meer algemene HPO-framework. Dat is logisch: HPS ligt dichter bij de dagelijkse werkelijkheid van scholen. Tegelijkertijd helpt HPO om de ontwikkeling van scholen te verbinden met een bredere taal voor High Performance Organisaties.

Voor schoolbestuurders, kwaliteitsmedewerkers en leidinggevenden biedt de studie daarmee een bruikbaar vertrekpunt. Het HPS-framework helpt om ambitie concreet te maken, verbeterpunten scherper te kiezen en de PDCA-cyclus te verbinden met wat teams in de praktijk nodig hebben. De ervaring van STEV laat bovendien zien dat een diagnose pas waarde krijgt wanneer scholen de uitkomsten vertalen naar gezamenlijke routines, focusgroepen en blijvende aandacht voor leren en verbeteren.

De volledige studie biedt zowel de wetenschappelijke onderbouwing als een praktijkvoorbeeld van hoe een scholenstichting het HPO/HPS-denken kan gebruiken om schoolontwikkeling stichtingsbreed richting te geven.

Lees de volledige publicatie – Building HPS in a Dutch multi-school foundation